Nieuwjaarstoespraak burgemeester Van der Giessen

In zijn toespraak blikt de burgemeester terug op '25 en vooruit op '26. Ook roept hij op om meer verantwoordelijkheid te nemen.

Van harte welkom op de nieuwjaarsreceptie van 2026. Een speciaal woord van welkom aan de aanwezige kinderraadsleden. Deze groep leerlingen uit alle basisscholen in ons dorp, denkt mee met de raad, het college en onze ambtenaren over onderwerpen die zij zelf belangrijk vinden. En dat doen zij met zichtbaar enthousiasme. Fijn dat jullie er vanavond ook zijn. 

Afgelopen oud en nieuw is in Ambacht rustig en goed gevierd. Dat is niet vanzelfsprekend. Zeker niet als je kijkt naar wat er in andere gemeenten gebeurde, en ook niet als je bedenkt dat wij hier het afgelopen jaar onambachtse dingen hebben meegemaakt in onze openbare ruimte. Toch hebben we samen een manier gevonden om dit feest probleemloos te laten verlopen. Daar ben ik dankbaar voor.

Die dankbaarheid geldt ook onze hulpdiensten. In Ambacht, maar zeker ook daarbuiten, waar de omstandigheden vaak zwaarder zijn en soms ronduit gewelddadig. Het gemeentebestuur, alle aanwezigen hier en een grote meerderheid van onze samenleving waarderen jullie enorm.

We beginnen het nieuwe jaar in een wereld die onrustig is. Er zijn oorlogen in onze buurt. Er zijn wereldleiders bij wie feiten onderhandelbaar zijn. Er zijn techondernemers voor wie genoeg nooit genoeg lijkt. We worden gestuurd en tegen elkaar opgezet door algoritmen van sociale media. En daarbovenop komt kunstmatige intelligentie, met grote beloften en grote gevolgen voor werk en zekerheid.

Wat mij in dit alles het meest stoort, is het gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef.Dat mannen als Poetin en Trump zich weinig inzetten voor de wereld die zij binnenkort achterlaten, is treurig maar voorspelbaar. Zaterdag overleed oud-wethouder Van Doorn, honderd jaar oud. Een man wiens leven werd gedragen door verantwoordelijkheidsbesef en dienstbaarheid. Een voorbeeld van hoe het ook kan.

En juist daarom schuurt het bij mensen die jonger zijn, machtiger dan ooit, en precies weten wat ze doen. Techbro’s als Mark Zuckerberg en Elon Musk. Er wordt gezegd dat Musk binnen enkele jaren de eerste persoon wordt met een vermogen van een biljoen dollar. Een bedrag waarmee wereldwijd basisonderwijs, basisgezondheidszorg, schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen mogelijk zouden zijn, zonder dat hij daar iets aan comfort voor hoeft in te leveren. Ik heb niets tegen rijke mensen. Laten we eerlijk zijn: dat zijn wij in Nederland ook. Maar er bestaat ook zoiets als te rijk.

Begin december sprak Sundar Pichai, topman van Google, over banenverlies door kunstmatige intelligentie. Zijn boodschap was dat mensen zich zullen moeten aanpassen. Ik citeer: “We moeten door de maatschappelijke disruptie heen.” 
Hij zegt ‘we’, maar hij bedoelt “jullie”. De winst zit aan de top, de ontwrichting komt bij ons. Dat is roofkapitalisme.

Maar het gebrek aan verantwoordelijkheid zie je ook dichterbij. Zoals bij de vader die zegt geen invloed te hebben op het gedrag van zijn veertienjarige zoon op straat en dat afwentelt op de samenleving. 

En soms zie je het op een manier die je stil maakt. Bij criminelen die zorgverleners belagen terwijl zij proberen het leven van een pasgeboren kind te redden. Dat is geen incident. Dan ben je moreel failliet.

En tegelijk zie je het tegenovergestelde, elke dag opnieuw.

Bij de duizenden Ambachtse vrijwilligers die zich inzetten voor veiligheid, sport, zorg en verenigingen. Of in initiatieven als Denk Vooruit, die oproepen om voorbereid te zijn op langdurige crises. Niet omdat we bang moeten zijn, maar omdat we weten dat niet alles gegarandeerd blijft werken. Voorbereid zijn geeft rust. En het maakt dat mensen er voor elkaar kunnen zijn.

Je ziet het in hoe we omgaan met jongeren. De overlast die een klein deel van hen veroorzaakt vraagt om duidelijke grenzen. Volgende week bespreekt de gemeenteraad een voorstel om daar beter grip op te krijgen.
Tegelijk verdienen deze jongeren het eerlijke besef dat opgroeien vandaag de dag niet eenvoudig is. Veel van hen staan onder druk die eerdere generaties niet kenden. Daarom investeren we ook in begeleiding en ondersteuning. Niet omdat dat alles oplost, maar omdat wegkijken geen optie is. De start van Hi5Ambacht in het jongerenwerk past daar precies in.

Je ziet het in hoe we omgaan met gemeenschapsgeld. Geld dat overblijft omdat we met elkaar zo goed ons afval scheiden, wordt teruggegeven. Maar ook investeren we in zaken die over tien of twintig jaar ook nog het verschil zullen maken. Zoals Cascade, de Laan van Welhorst, het warmtestation bij De Ridderhal en de gebiedsvisie rond het gemeentehuis. Ook de duurzame opvang van vluchtelingen hoort daarbij. Een lastig dossier, met verschillende opvattingen. Daarom nemen we ook daar geen overhaaste besluiten over. We luisteren eerst naar onze inwoners, omdat goed bestuur niet over maar mét mensen gaat. Dat is onze gemeenteraad wel toevertrouwd.

Op 18 maart spreken inwoners zich opnieuw uit bij de gemeenteraadsverkiezingen. Een lokaal feest van de democratie. Ambachters die hun stem laten horen over de richting van ons dorp voor de komende jaren. Ik kijk daar naar uit.
Tegelijkertijd ververst de raad zich. Ervaren raadsleden nemen afscheid, nieuwe mensen staan op. En ik weet wel het is hun goede recht. De nieuwe tijd, net wat u zegt, maar het maakt me wat melancholiek.

Vanaf deze plek wens ik de gemeenteraad, kandidaten op de kieslijst en de politieke verenigingen veel succes in de komende periode. En ook veel plezier. Want zelfs het meest serieuze werk wordt beter als het met plezier wordt gedaan.
In de afgelopen twee nieuwjaarstoespraken sloot ik af met het benoemen van een goed voornemen voor mijzelf met daarin een wens voor iedere Ambachter en de Ambachtse samenleving. Het eerste jaar ging dat over verschillen víeren in plaats van veroordelen. Vorig jaar over elkaar meer vertrouwen. 
Voor dit jaar is dat de volgende: het nemen van verantwoordelijkheid. Groots als dat kan maar juist ook in het klein. Niet wachten tot een ander het oplost. Niet wegkijken als iets schuurt. Maar als het kan erop af en doen wat binnen je bereik ligt.
Want een open en veilige samenleving onderhoudt zichzelf niet. Die bestaat bij de gratie van verantwoordelijke mensen die betrokken blijven bij elkaar en bij wat er speelt.

Ik wens u een gezond en goed 2026.