Ralph Lafleur: "Winst voor het milieu, winst voor Ambacht"

Raadslid wilde hij worden in 2018, wethouder werd hij. Na twee termijnen neemt Ralph Lafleur afscheid van de Ambachtse politiek.

Acht jaar lang zware portefeuilles zoals Afval, Duurzaamheid en Participatie. ‘Pragmatische dossiervreter’ Ralph Lafleur, altijd open voor het goede gesprek, over zijn wethouderschap, persoonlijke gesprekken en -jawel- het recycletarief:

Wat doet een wethouder?

“Na de gemeenteraadsverkiezingen maken de partijen die de gemeente gaan besturen, een gezamenlijk plan. Dat wordt het coalitieprogramma genoemd. Wethouders zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van dat programma. Tweede belangrijk punt is verantwoording afleggen aan de gemeenteraad. Wat ik zelf ook altijd belangrijk heb gevonden is het zijn van aanspreekpunt voor de samenleving. Bijna iedereen snapt wel dat ook een wethouder het niet iedereen naar de zin kan maken. Vaak vinden mensen het al fijn dat een wethouder tijd maakt om naar hen te luisteren. En soms kun je als wethouder zaken in beweging krijgen om mensen te helpen.”

Ik besloot wethouder te worden toen…

“Anders dan Leo, die het wethouderschap de kroon op zijn lokale politieke carrière noemt, of Steven die bijna van jongs af aan de lokale politiek leerde kennen, is het wethouderschap nooit mijn ambitie geweest. Ik wilde wel raadslid worden, maar mijn partij vroeg mij direct en met klem om het wethouderschap op me te nemen. Ik heb toen ‘ja’ gezegd ook al wist ik niet goed waar ik aan begon. Een sprong in het diepe en zo er in gerold. Bijna letterlijk, want het wethouderschap was zeker de eerste maanden voor mij als een rollercoaster. Ik werd geleefd door mijn agenda, ik gaf heel veel mensen de kans om hun verhaal met mij te delen.”

Het eerste onderwerp of de eerste actie waar ik me mee bezig hield als wethouder...

“Zeker in het begin van mijn wethouderschap heb ik veel tijd gemaakt voor persoonlijke gesprekken met Ambachters. Spreekuren, koffiemomenten, huisbezoeken. Qua dossiers denk ik aan de dierenambulance, Ambacht ging daarvoor samenwerken met Dierenzorgcentrum Louterbloemen. En al vrij vlug hield ik me bezig met ‘de juiste boom op de juiste plek’. In het kort: Niet het plaatsen van bomen zien als sluitstuk -ohja, er moeten ook nog bomen komen-, maar al bij het maken van de plannen voor inrichting van de buitenruimte bedenken welke soort boom waar het best kan komen te staan. ‘Het best’ geldt dan voor zowel de boom als voor de mensen er omheen. Ja, ook hierin is het onmogelijk om het iedereen naar de zin te maken.”

Een gemeenteraadslid vertegenwoordigt een partij, een wethouder alle inwoners…

“En nu is je vraag hoe je als wethouder op de hoogte blijft van hun meningen, ideeën en belangen... Met social media heb ik niets, ik ben veel liever in direct contact met mensen. Daarom hield ik spreekuren, bezocht ik Ambachters thuis en ging ik op andere manieren in gesprek. Helaas mocht dat tijdens de coronaperiode niet meer en in de periode daarna heb ik het niet meer zoveel kunnen doen als ik wilde.”

Invloed in de steeds verder verwevende wereld...

“Veel gemeentelijke taken zijn ondergebracht in samenwerkingsverbanden, Gemeenschappelijke Regelingen en bij andere organisaties. Dat doen we omdat er specialistische kennis nodig is om bepaalde taken uit te voeren. Het zou niet alleen veel te duur en te kwetsbaar zijn om daar als gemeente zelf iemand voor aan te nemen, in veel gevallen zijn er ook te weinig mensen met die nodige kennis. Bijvoorbeeld Omgevingsdienst ZHZ, Veiligheidsregio ZHZ, Sociale Dienst Drechtsteden, maar ook de dierenzorg die ik net al noemde. Ze moeten natuurlijk wel gecontroleerd kunnen worden door de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Relatiebeheer is heel belangrijk, van beide kanten. Zowel gemeente als de samenwerkingsorganisatie moet investeren in persoonlijk contact.”

Ik had heel graag nog...

“Heel graag had ik gezien dat nog meer mensen zouden begrijpen wat een enorm succesverhaal het recycletarief is. Ambachters zijn hun afval heel goed gaan scheiden. Waar we eerder 287 kilo restafval per persoon per jaar hadden, is dat nu 94 kilo. Dat betekent dat we nu bijna 200 kilo per persoon per jaar méér aan bruikbare grondstoffen uit het afval halen. Ik bekijk de positieve zijdes van het recycletarief: Enorme winst voor het milieu en voor de portemonnee van de Ambachters. Want waar we eerder niet leken te ontkomen aan een flinke verhoging van de afvalstoffenheffing, hoeven veel Ambachters na invoering van het recycletarief juist minder afvalstoffenheffing te betalen.

Natuurlijk ken ik de verhalen van mensen die hun restafval buiten de gemeente weggooien, maar dat zijn enkelingen. We zien aan de flinke toename van het gescheiden afval dat vrijwel iedereen beter afval is gaan scheiden. En er zullen altijd mensen zijn die daar niet aan meedoen en toch alle afval bij elkaar als restafval weggooien. De kosten daarvan zijn voor hun eigen rekening en dat is ook gewoon eerlijk, een ander hoeft niet op te draaien voor de extra kosten van de niet-scheiders. Je hebt het, ook letterlijk, zelf in de hand.

Wel had ik graag een oplossing gezien voor het recyclen van luiers, die is er helaas niet, mede door veranderende landelijke wet- en regelgeving en doordat de samenstelling van luiers verandert.”

Dit had ik echt anders willen zien…

“Tja, een interview met mij is niet compleet als we het niet over de gele PMD-zakken hebben. En ik geef gelijk toe, ook ik erger me kapot aan opengetrokken zakken en het zwerfafval dat daardoor ontstaat. Juist in een schone gemeente als Ambacht valt dat zwerfafval direct op, anders dan in bijvoorbeeld een binnenstad. We hebben lang en hard gezocht naar alternatieven: van vogelwerende geuren tot korven waar mensen de zakken in konden plaatsen, toch kliko’s -waar veel mensen op tegen zijn en wat veel meer vervuild PMD oplevert, bovendien hadden we in het coalitieakkoord afgesproken dat er geen kliko’s in de tuinen bij zouden komen-, ondergrondse containers, stevigere zakken… Uiteindelijk is de conclusie steeds dat de methode en dus de zakken die we nu gebruiken, het best zijn voor het inzamelen zoals we dat nu doen. Maar ook ik kijk uit naar een alternatief met nog meer voordelen dan het huidig systeem.

Grootste problemen ontstaan als mensen hun zak op het verkeerde moment aan de haak hangen. Daarmee, sorry voor het woord, verpesten ze echt hun buurt en het woonplezier van hun buren. Spreek elkaar daar gerust op aan. Maar beter nog: hang die zakken nou toch gewoon aan het haakje op donderdagavond of vrijdag voor 07.30 uur.”

Het meest was ik onder de indruk van...

“In negatieve zin de coronaperiode waarin we elkaar bijna niet meer in levenden lijve mochten spreken. Veel contacten vielen weg en we hebben wel nog wat online geprobeerd, maar dat is lang niet zo waardevol als persoonlijk contact. Het uitwisselen van meningen, feiten en argumenten gaat gewoon veel beter als je met elkaar in gesprek bent. In positieve zin ben ik onder de indruk van wat we bereikt hebben op het afvaldossier.

Maar ik kan heel wat vinkjes zetten: Groenbeleidsplan, het 500-bomen plan, het verLEDden van straatverlichting, warmtenet, energiecoöperaties, het enorm succes van de Mobiele Milieustraat… We hebben veel bereikt. Ik vind het mooi dat ik in de eerste vier jaar kon werken aan het maken van beleid en in de vier jaar daarna aan uitvoering ervan.”

Het wethouderschap bracht mij persoonlijk…

“Alle gesprekken die ik heb gevoerd, met voor- en tegenstanders en iedereen daartussen, waren voor mij een verrijking. Ook de moeilijke gesprekken - en ook daar heb ik er veel van gevoerd, en van geleerd. Weet je, ik ben veel meer pragmaticus dan politicus. Ik werk op basis van argumenten, op basis van rede. Dat kan in moeilijke gesprekken, waar heel veel emotie bij komt kijken, goed van pas komen. Je gaat dan samen zitten en vinden waar het feitelijk om gaat. Dan blijkt een oplossing soms eenvoudiger dan gedacht.

Sowieso ga ik altijd uit van mogelijkheden, zoeken naar wat wel kan in plaats van wat niet kan. Belangrijk is het ‘managen van verwachtingen’, duidelijk maken welke invloed iets, iemand of ikzelf wel en niet heb.”

Wat ik zeker niet ga missen is…

“Het wethouderschap is een heel verantwoordelijke baan, ik wilde altijd alles weten van de dossiers waar ik over ga. Acht jaar lang was ik vrijwel dagelijks aan het werk, iedere zondag van vroeg tot laat stukken aan het lezen, analyseren en bevragen. Dat eist zijn tol. Je mag best weten dat er tijden zijn geweest dat ik me eenzaam heb gevoeld. Het is mooi geweest, ik heb mijn bijdrage geleverd in het belang van de Ambachtse samenleving. Een ander mag het stokje overnemen.”

Nu heb ik meer tijd voor…

“Meer rust, vooral in de weekenden. Ik zal me blijven ergeren aan zwerfafval, maar het me waarschijnlijk iets minder persoonlijk aantrekken en weer gewoon kunnen genieten van wandelingen door het mooie Ambacht. En door Finland, want daar ga ik deze zomer heen. Daar kijk ik echt naar uit. Ik word 64 jaar, dat betekent dat ik nog 3,5 jaar moet werken. Ik wil graag als mediator aan de slag, mensen weer of beter met elkaar in verbinding brengen, vinden van wat hen bindt in plaats van wat hen uit elkaar drijft. Dat lijkt mij een mooie afsluiting van mijn carrière.”

Ik wil graag herinnerd worden als…

“Wat ik zelf in positieve zin zal herinneren is dat ik tot tweemaal toe applaus kreeg van de Gemeenteraad. Dat gebeurt ook niet iedere dag. Dat applaus was om de resultaten van het recycletarief en dus voor de Ambachters, want het is dankzij hen dat we zulke goede resultaten behalen. En ook hierbij wil ik de Ambachters bedanken voor de enorme slag die zij in de afgelopen jaren hebben gemaakt in het beter scheiden van afval.

Ik zou het mooi vinden als ik herinnerd wordt als benaderbare, hardwerkende wethouder die altijd open stond voor het goede gesprek en hier en daar in positieve zin het verschil heeft gemaakt voor Ambacht.”